Memorial Hastanesi Üroloji Bölümü doktorları, prostat kanseri tedavisinde kullanılan brakiterapi yöntemini anlattı: Brakiterapi, lokalize prostat kanserinin tedavisinde uygulanan kapalı bir ameliyat şeklidir. Bu yöntemle radyoaktif ışın yayan çekirdekler direkt olarak tümör içerisine ya da tümöre yakın bir alana ultrason eşliğinde, ürolog, radyasyon onkoloğu, radyolog ve medikal fizikçiden oluşan bir ekip tarafından yerleştirilir. Seed olarak adlandırılan bu çekirdekler 0,8mm * 4,5 mm boyutlarında olup, prostatın boyutuna göre değişir.(Her bir hastaya ortalama 80-100 çekirdek yerleştirilir.) Bu tedavinin amacı etraf dokulara zarar vermeden prostatı yüksek dozlarda ışınlamaktır.Yerleştirilen bu çekirdekler ortalama bir yıl boyunca radyasyon yayarak, tümör hücrelerini etkisiz hale getirirler. Brakterapi tek başına veya vücut dışından ışınlamayla kombine edilecek şekilde yapılabilir. Tek başına brakiterapi yapılabilmesi için düşük PSA , düşük evre ve düşük gleason skoru olmalıdır. Daha ileri durumlarda vücut dışından ışınlamayla kombine edilebilir. Brakiterapi yapılacak hastaların ortalama yaşam beklentisi 5 yıl veya daha fazla olmalıdır. Brakiterapide prostat boyutları da önemlidir. Zira 60 gramdan daha büyük prostatı olan hastalar tedaviye uygun olmamaktadır. Bu durumdaki hastalar brakiterapi yapılacaksa önceden hormonoterapi yapılarak prostat hacmi küçültülmeli ve daha sonra brakitrapi programına alınmalıdır. Brakiterapinin radikal prostat ameliyatına göre en önemli üstünlüğü impotans(sertleşme problemi) ve inkontinans(idrar kaçırma) oranlarının çok düşük olmasıdır. Bununla beraber brakiterapi sonrası ilk birkaç ay alt üriner sistem semptomları dediğimiz sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, gece idrara kalkma ve iritasyon gibi belirtiler görülebilir. Sonuç olarak, brakiterapi ilerlememiş prostat kanserinin tedavisinde etkili bir tedavidir. Komplikasyonlarının az olması, uygulama kolaylığı ve hastanın erken dönemde günlük aktivitelerine geri dönmesi ve etkili tedavi olması brakiterapiyi güncel ve popüler hale getirmiştir.

Brakiterapi (radyoaktif kaynak implantları), prostat kanserinin organa sınırlı evrelerinde cerrahi girişime alternatif olabilen, hastada minimal travmaya sebep olan bir tedavi yöntemidir.

Brakiterapi yöntemi ile küçük radyoaktif kaynaklar (seed’ler) prostatın içine yerleştirilir. Her seed 4,5 mm. uzunluğundadır. Tedavi, kanser hücrelerinin radyasyona karşı normal hücrelerden daha fazla hassasiyet göstermesi esasına dayanır. Her seed çevresindeki dokuya belirli bir dozda radyasyon yayar. Bu seedleri belirli mesafelerde prostatın her tarafına yayarak, kanserli hücreleri yok etmek üzere tam gereken ölçülerde radyasyon ulaştırılmış olunur. Bu işlem doğrudan prostatın içerisinde gerçekleştirildiğinden çevredeki organ ve dokulara hiçbir zarar verilmez.

Brakiterapinin başarısı, uygulanan hasta sayısında hızla artışa neden oluyor. ABD’de 1996’da 190 bin prostat kanserli hastanın sadece 8 binine (% 4.2) brakiterapi yapılırken, 2001’de bu rakam 45 bin (% 27) üzerinde, 2006’da ise hastaların % 50’sine yapılacağı öngörülüyor.

ABD’de standart bir tedavi şekli olan Brakiterapi, Türkiye’de ise ilk olarak 2000 yılında İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi’nde uygulandı. Hattat Hastanesi, bu tedavinin uygulandığı ilk özel merkez olma niteliğinde. Hasta ve hekimlerin bu tedavi konusunda bilgilendirilmesi ile hasta sayısının hızla artacağı düşünülmektedir.

Brakiterapi işlemi
Bu işlem için bilgisayar bağlantılı 3 boyutlu özel bir ultrason kullanılır. Üroloji uzmanı ile radyasyon fizikçisi bir ekip olarak, bilgisayar tarafından işaretlenen tümörlü hücrelerin bulunduğu bölgelere seedleri yerleştirir. Diğer dokulara hiçbir zarar verilmeden tümörler yok edilir.

İşlem sonunda röntgen filmi ile alınan görüntüde taneciklerin dağılımı kontrol edilir:

Tüm bu işlem yaklaşık 1 saat sürer. Hasta hemen akabinde normal hayatına devam eder.

Uygun hasta seçimi
Bu yöntem için uygun hasta seçimi büyük önem taşır. Bu işlem,
Erken safhada teşhis edilmiş,
Tümörün kapsül dışına yayılmadığı
Prostat volümünün 50ccm’den küçük,
PSA’nın 10’dan küçük
olduğu hastalarda rahatlıkla uygulanabilir.

Tedavinin avantajları
Bu tedavi hastalara son derece önemli avantajlar sağlar:
Klasik ışın tedavisine göre çok daha yüksek doz radyoterapi yapmak mümkündür.
Cerrahi risk son derece düşüktür.: Ameliyat kesisi yoktur, tek seansta yapılır, kanama ve tromboemboli(pıhtı ile damar tıkanması) riski yok denecek kadar azdır.
Radikal prostatektomi ile eş değerde başarı oranları sağlamaktadır.
1 günlük bir prosedürdür.: Ayaktan yapılabilir, erken iyileşme ve normal aktiviteye dönüş sağlar.
Sağlık koşulları ameliyata uygun olmayanlarda dahi uygulanma şansı vardır.
Prostat çevresindeki sağlam dokulara(barsak, mesane ve üretra) zararı çok azdır
Tedavi sonucu impotans (sertleşme sorunu) görülme oranı son derece düşüktür.
Tedavi sonucu inkontinans (idrar kaçırma) görülme oranı son derece düşüktür.

800 civarında takip edilen brakiterapi hastasında 18 ile 156 aylık bir zaman diliminde hastalıksız yaşam yüzdesi % 77 ile % 85 arasındadır.