|
Burun kanamaları yaş ve cins ayırımı
yapmadan tüm insanlarda görülebilmektedir. Burun
kanamaları çoğunlukla olduğundan daha tehlikeli gibi görünür.
Yine de nadir durumlarda hayati tehlike olabilir. Kanamalar
nedenlerine göre, burun içi değişiklikler ve vücudun başka
hastalıklarının (mikrobik hastalıklar, hipertansiyon, pıhtılaşma
bozukluklari, kanser gibi kötü huylu hastalıklar) sonucu
olmak üzere 2 ana gruba ayrıabilir. Basit bir burun karıştırması,
ağır egzersizler, hafif soğuk algınlıkları alerjik rinit,
burun travmalar), burun operasyonları, burun içi yabanca
cisimler ve tümörler de kanama nedenleri arasındadır.
Kanamaların yerine göre ise burun ön tarafı ve arka tarafı
olmak üzere 2 gruba ayrılabilir. Burunun ön tarafından
kaynaklanan kanamalar daha çok çocuklarda ve genç erişkinlerde
görülürken burun arka bölümünden olan kanamalar, yaşlarda
sık görülür. Burun arkasından olan kanamalar daha çok
genize doğru akar ve şiddeti olma olasılğı yüksektir.
Tansiyon kontrolü ve KBB uzmanı tarafından müdahale önerilir.
Bazen da yalancı
burun kanamaları görülebilir. Bu tip kanamalarda kanayan yer
burun olmadığı halde kan burundan gelmektedir. Bu durum yemek
borusu damarlarının varislerindeki kanamaların yukarı taşması
veya genizde yerleşmiş tümörlerin kanamalarında görülmektedir.Burun
kanamaları, üst solunum yolları enfeksiyonlarının sık olduğu
ve sıcaklık değişimlerinin fazla olduğu kıŞ aylarında
daha çok görü!ür. Ancak sıcak ve kuru havalarım ağırlıkta
olduğu dönemlerde de Sık görülebilir.
Sık kanamalara
dikkat edelim!
Burun,
kanlanması bol bir organdır. Burun kanamaları, birkaç damla
ile kısa süren kanamalardan, ciddi boyutlarda, bol ve uzun
kanamalara kadar
geniş bir
yelpaze içerisinde olabilirler. Bu yüzden, her burun
kanaması çok iyi değerlendirilmelidir.
Burun kanamalarının
birçok sebebi vardır. En Sık karşılaştığımız burun
kanaması, burunun hemen girişinde bulunan yüzeyel damarların
çatlaması ile oluşan kanamalardır. Bu kanamaların sebebi,
"buruna darbe, hava kuruluğu, tansiyon yükselmesi, Sıcak
ve kuru hava" gibidir. Bütün burun kanamalarının yakiaşık
%90' bu tür kanamalardır. Bu durumda yapılacak şey, hastanın,
burnunu soğuk su i!e temiz!emesi, burun içerisindeki pıhtıları
sümkürmesi ve burun kanatlarının beş, on dakika iyice sıkılmasıdır.
Hastanın yatırılması, yarar yerine zarar getirir. Yatırılacaksa
bile baş yukarıda tutulmalıdır. Böyle bir müdahale i!e bu
tür kanamalar çoğunlukla durur. Çatlayan damar iyileşene
kadar kanamalar tekrarlayabilir. Kanamalar durmaz ve Sık olursa
mutlaka bir kulak, burun, boğaz hekimince değerlendirilmelidir.
Sık sık kanayarak kişinin yatağım; kirletiyor, iş yapmağa,
araba kullanmasına engelliyorsa, burun tamponlanabilir,
damarlar koterize edilebilir (yakılabilir).
Müdahale şart
Burun içerisinde,
diğer damarlarda da çatlamalar olabilir ve daha şiddetli
kanamalar görülebilir. Bu kanamalar, genellikle müdahale
gerektirirler. Burun kanatlarını elle sıkmakla durmayacakları
gibi daha geniş çaplı damar kanamadan oldukları için çok
kan kaybına sebep olabilirler. Özelikle yaşlı insanlarda
tansiyon yükselmesi ile oluşan kanamalar, damar çeperlerinin
kireçlenmiş olmasından dolayı kolay kolay durmazlar. Kişinin
hem tansiyonu hem de kanaması kontrol altıa alınmalıdır.Burun
iltihapları, sinüzitler, nadir görülen burun tümörleri de
kanamaya yol açabilirler, hatta bazen ilk bulgular. Kanamaya
meyil yaratan bazı hastalıkar ve kan sulandırıcı ilaç
kullanan kişilerde de burun kanamalan görülebilir.
Burun
kanamaları çoğunlukla
can SıkıCıdır, bazen korkutucu ve yaşama tehdit
edici boyuttadır.
Uzmanlar burun
kanamalarını iki gruba ayıraktadırlar;
Ön burun
kanamaları:
Burnun ön kısmından
gelen kanamalardır. Ayakta duran ya da oturan kişide bir burun
deliğinden akan kanama şeklinde kendini gösterir.
Arka kanama:
Burun arkasından
ve derinden olan kanamadır. Kanama genize doğrudur. Otururken
veya ayakta dururken bile kanama boğaza doğru olur. Hasta sırt
üstü yattığında ön kanama bile olsa her iki yönde kanama
olabilecektir.
Arka burun
kanamalarının tanınması çok önemlidir. Bu kanama tipi
oldukça şiddetlidir ve bir uzmanın takibini gerektirmektedir.
Arka kanamalar çoğunlukla yaşlı kişilerde görülür. Bu
hasta grubu genellikle yüksek kan basıncı (tansiyon) olan kişiler
ya da travma geçirmiş kişilerdir.
Burun kanamaları
çocuk yaş grubunda genellikle ön kanama tipinde olmaktadır.
Kuru hava veya kış aylarında görülen kabuklanmalar kanamaya
neden olmaktadır. Bundan korunmak için nemlendirici bir kremi
burunun orta bölmesine parmak ucu ile sürmek yararlı olacaktır.
Bu amaçla vaselin ve viks faydalı ilaçlardır. Günde üç
defa kullanılması önerilir ancak gece yatmadan önce sürmek
yeterlidir. Burun kanaması sık tekrarlıyorsa doktorunuza görünmenin
taydaşı vardır.
Siz ya da çocuğunuzda
ön burun kanaması varsa şunları uygulayınız;
o Burnun uçtaki
yumuşak kısmım baş parma-ğınızla diğer iki parmağınız
arasına alınız.
o Burnu
parmakla sıkıştırılmış olarak yüzünüze doğru bastırınız.
o Beş dakika böyle
bekleyiniz (Saat tütünüz).
o Başınızı
kalbinizden daha yüksek tutmaya dikkat ediniz. Bu nedenle
oturunuz ya da başınız daha yukarıda uzanınız.
o Burun ve yanağınıza
buz tatbik ediniz (Bir plastik torba içinde buz doldurarak).
Kanama
durduktan sonra yeniden kanamayı önlemek
o Sümkürmemeye
özen gösteriniz.
o Yerden ağır
bir şey kaldırmak ya da buna benzer zorlayıcı hareketler
yapmayınız.
o Başınızı
mutlaka göğsünüzden daha yukarıda tutmaya çalışınız.
o Burun içindeki
tüm pıhtıları sümkürterek te-mizleyiniz.
o 3, 4 defa her
iki burun deliğine dekonjestan burun spreyi sıkınız
(Otrivine, Burnil, Faral v.b.).
o Tekrar en baştaki
1. ve 3. basamaktaki gibi buruna baskı yaparak sıkınız.
o Doktorunuzu
arayınız
Tekrarlayan
burun kanamalarının nedeni ne olabilir?
Burun kanamalarının
bir çok nedeni vardır:
Genel (bütün
vücudu ilgilendiren) nedenler arasında yüksek tansiyon ve kanın
pıhtılaşma bozukluğuna neden olan hastalıklar (kan, karaciğer,
böbrek hastalıkları gibi) başta gelir. Buruna ait nedenler
arasında ise iltihaplanmalar (nezle, sinüzit gibi), burun
dokusunun travması (darbeler, burun karıştırma gibi) ve tümörler
sayılabilir.
Tekrarlayan
burun kanamalarının da nedeni bunlardan biri olabilir. Bir sağlık
kuru-muna müracaat edilmesin! gerektirecek derecede şiddetli
burun kanaması geçiren ve tekrarlayan kanamaları olan bütün
hastaların, kanama durduktan sonra ciddi bir neden olup olmadığının
araştırılması için bir Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları
uzmanı tarafından-muoyene edilmesi gerekir
Doktoru ne
zaman arayalım, ya da acil servise başvuralım!
o Eğer, kanama
durmuyorsa veya yeniden kanamaya eğilim gösteriyorsa.
o Eğer, kanama
çok hızlı ve kan kaybı miktarı çok fazla ise.
o Eğer, kanama
nedeniyle yorgunluk ve halsizlik hissediliyorsa.
o Eğer,
kanamanız burun önüne kanamadan çok, boğaz arkasına doğru
oluyorsa.
Bu durumda
kanamaya profesyonel yaklaşımda bulunulur. Uzman doktor tarafından
çoğunlukla burun ön kısmına vazelini! bezlerle yapılacak
tampon kanamayı durduracaktır. Kanama yeri görülebilirse
"gümüş nitrat" veya "elektrokoter" cihazı
ile damar yakılabi-lir. Burun arkasına olan kanamalarda ağız
içerisinden damağın üst kısmına tampon uygulamak
gerekebilir. Bütün bu işlemlere rağmen durmayan kanamalarda
hastaya anestezi verilerek kanayan damar özel maddelerle tıkanabilir
veya bağlanabilir.
|