İç Organların, Zayıf Bir Bölgeden Karın Dışına İtilmesi
Bir organın, genellikle peritonun oluşturduğu bir kese içerisinde,
karın duvarındaki zayıf bir bölgeden dışarıya doğru fırlamasına
fıtık, tıp dilinde herni (Hernia) denir. Fıtık çok kere doğuştan
var olan bir ortamda gelişir. Karın içi
basıncını arttıran bütün hastalıklarda (boğmaca,
kronik öksürük, gebelik vb.), kabızlık esnasında fazla ıkınma
veya ağır bir yükün kaldırılması gibi nedenlerle fıtığın
meydana gelmesi olasıdır. En sık görülen fıtıklar, % 73 oranında
kasık fıtığı (inguinal hernia), % 17 uyluk fıtığı (femoral
hernia), % 8,5 göbek fıtığı (umbilical hernia) ve diğer fıtıklardır.
Fıtık
muayenesi ayakta yapılır ve hasta öksürtülür. Böylece fıtığın
dışarı çıkıp çıkmadığı anlaşılır. Çocuklarda şişlik,
ağlaması sırasında ortaya çıkar ve annenin dikkatini çeker.
Erkek çocuklarının torbalarının şişmesi, fıtık olasılığını
ya da hidrosel, orşit gibi hastalıkları düşündürür.
Bazı
fıtıklar, hasta yattığı zaman kendi kendine içeri girebileceği
gibi, hasta veya doktoru tarafından da içeriye itilebilir. Bu
esnada eğer kese içindeki organ bağırsak ise gürültülü bir
ses duyulur ve bağırsağın başlangıç kısmı son bölümüne göre
daha zor içeriye girer. Yaşlı kimselerde, operasyon gerekmeyen
veya yapılmayan durumlarda fıtığı içerde tutmak üzere kasık
bağları (fıtık bağı) veya korseler kullanmak faydalıdır. Karın
içerisinde, fakat önemli bir şikayete neden olmayan vakalar için
reddedilmeyen fıtık deyimi kullanılır. Bu çeşit fıtıklar günün
birinde sıkışıp boğulabilir ve kan dolaşımı bozulması
nedeniyle bağırsakta kangren başlayabilir. Bu gibi fıtık boğulmalarında
o bölgede birden başlayan ağrı, daha sonra bütün karna yayılır.
Bağırsağın tıkanmasıyla fışkırır biçimde kusma görülür.
Fıtık gergin ve çok ağrılıdır. Bağırsağın beslenmesi
bozulup da yara ve kangren olamaya başlayınca ağrı da yavaşlar.
Bağırsak felç olduğundan bağırsak hareketleri de durur. Bu yüzden
fıtığı olan kimselerde karında başlayan ağrının kendiliğinden
geçmesini kötü bir belirti saymalı, hemen bir operatöre baş
vurarak gerektiğinde derhal ameliyat olmalıdır.
Ameliyatla
fıtık kesesinin çıkarılması (Herniotomi) ve zayıf bölgenin
dikilmesi (Herniorraphi) için birçok değişik yöntemler
uygulanmaktadır. Bu operasyonlardan sonra fıtık aynı yerde
tekrar görülebilir, yani hastalık tekrarlayabilir. Bu gibi ikinci
kez yapılan operasyonlarda veya karın cidarlarının çok zayıf
olduğu durumlarda fıtık tamiri için mersilen denilen sentetik
plakalar kullanılır.
|