İnternette Genetik  Haberleri 2

FARENİN DNA ŞİFRELERİ ÇÖZÜLDÜ
       Bilim adamları farenin gen kodlarının deşifre edildiğini, bunun insan biyolojisine ışık tutacağını açıkladı. Celera Genomics şirketinden Mark Adams, farenin genetik kodlarının insanla yaklaşık aynı uzunlukta (3 milyar civarında) olduğunu söyledi. Bilim adamları farenin genetik kodlarının çözümünü birçok nedenden istiyorlar. Bu nedenlerden birisi, insanın genetik kodlarıyla karşılaştırma amacını taşıyor. Bu noktada benzerlik ve farklılıklardan insanın DNA‘sı hakkında daha fazla bilgi edinmeyi umuyorlar. Adams, çalışmanın, bilim adamlarının iki ayrı türün (fare ve insan) biyolojisindeki farkları anlamasına yardımcı olacağını söyledi. Böylece, örneğin kanserle mücadelede kanserin farelerde niçin farklı geliştiğinden yola çıkılarak insanlar için yeni tedavi yöntemlerinin sağlanabilmesi umuluyor.

UYKU GENİ

Sabahın erken saatlerinde uyanıyor ve gün batarken uyuklamaya mı başlıyorsunuz? Gece kuşlarının sizinle alay etmesine izin vermeyin, çünkü bu durumun sorumlusu büyük olasılıkla genetik bir temelden kaynaklanıyor.
       Utah Üniversitesi’nden bir grup araştırmacının çalışmaları sonucunda keşfedilen uyku geni, biyolojik saatimizin işleyişini aydınlatıyor. Çalışma için sabah 4’te kalkan ve akşam 7.30’da yatağa giden bir ailenin bireylerini inceleyen uzmanlar, söz konusu davranışı “Familial Advanced Sleep PhaseSyndrome” (FASPS), yani “ailevi uzun süre uyuma sendromu” olarak adlandırıyor. Tüm aile bireylerini etkileyen ve fazla uykuya sebep olan bu sendrom, aslında 2q kromozomunun ucunda bulunan basit bir genin mutasyonundan kaynaklanıyor. Bu mutasyon daha önce fareler, meyve sinekleri ve başka hayvan türlerinde tespit edilmişti, ancak insanlarda aynı genetik değişim ilk kez belirlenmiş oldu

SAATİ KURMAK
       Howard Hughes Tıp Enstitüsü’nden nöroloji ve genetik bilimler uzmanı Louis Ptacek, bu kimselerin biyolojik saatlerinin son derece ağır işlediğini kaydederek, saatlerini yeniden kurabilmek için en az bir saat uyumaları gerekiyor. Araştırmacılar, buluşun uyku bozukluklarının anlaşılmasına ve jet-lag gibi problemlerin çözümlenmesine yardımcı olmasını umuyor.
       Keşfedilen gen, daha önce farelerde keşfedilen uyku genine karşılık geliyor, yani uyuma ve uyanma düzenini ayarlayarak gündelik yaşam ritmini belirliyor. Mutasyona uğrayan genin işleyişi açığa çıkarıldığında, uyku bozukluklarını tedavi edebilecek ilaçlar üretilmesi, ya da bu etkilerin bloke edilmesi amaçlanıyor

Maymun ANDY KANSERE KARŞI

Amerikalı bilim adamları, Alzheimer’dan kansere birçok hastalığın tedavisi için önemli bir aşama kabul edilen bir buluş yaparak, ilk defa genleriyle oynanmış bir maymunu dünyaya getirdiler. Andi adı verilen alyanaklı şebek türü maymunun hastalıklarla savaşa büyük katkılarda bulunacağı tahmin ediliyor.
       Oregon Sağlık Bilimleri Enstitüsü Araştırma Merkezi’nden Gerald Schatten ve meslektaşları, genetik mühendislik harikası olan maymunun, diğer maymunlardan bir farkı olmadığı açıklandı. “Science” dergisinde çıkan habere göre, fareden koyuna birçok hayvan genetik olarak üretildi, ancak bu yöntem ilk defa maymunlarda deneniyor. Şu ana dek insanı da içeren memeliler sınıfı primatlara yeni bir gen eklenmemişti. 2000 yılında ilk defa bir maymunu da kopyalayan Schatten, bunun önemli bir adım olduğunu belirtti.
       Bir denizanasından alınan GFP adlı, parlak yeşil ışık yayan bir protein geni taşıyan Andi’nin, bu gene rağmen yeşil renkte olmadığı bildirildi. Schatten’ın ekibi, 224 maymun yumurtasına GFP genini aktardılar. Bunun için yumurtaya spermin enjekte edildiği bir dölleme tekniği kullanıldı. Bunlardan yalnızca 40 embriyo ve 5 hamilelik gelişirken, sonuçta 3 maymun canlı olarak dünyaya geldi. Yaşayan maymunlardan da yalnızca biri olan Andi bu geni taşırken, ölen ikiz maymunlarda da aynı genin olduğu görüldü. Bilim adamları, insanlarda hastalıklara neden olan genlerle maymunlar üzerinde çalışmayı düşünüyor. Farelerde genetik mühendisliğin yapılabildiği, ama insanlar için bunun yeterli bir model olmadığını hatırlatan Schatten, örneğin Alzheimer’lı bir fare için çok yararlı aşıların var olduğunu, ancak insanlar için bunları en iyi hale getirmeye çalıştıklarını açıkladı. Schatten, dünyanın, fare ile insan arasındaki boşlukta köprü vazifesi görecek özel üretilmiş maymunlara hazır olmasını söyledi.

Cilt kanserinin yayılmasını haber veren gen saptandı
Melanoma hücreleri alınan hastalardan hangilerinin daha fazla izlenmesi gerektiği önceden bilinebilecek
Melastatin gen aktivitesinin, hastada kanser tümörlerinin yayılmayacağına işaret ettiği açıklandı. Melastatin gen testiyle, doktorların hastalığın yayılmasını kontrol edebilecekleri belirtiliyor.

Genleri açma-kapama düğmesi, çip yardımıyla bulunacak
Gelişmenin, insan genetik haritasına ışık tutması bekleniyor.  Yeni bir gen çipi, genlerin ‘açma-kapama düğmesi’ olarak tabir edilen mekanizmalarının nasıl çalıştığını aydınlatabilir.

İnsan genetik haritasını çıkarma çalışmalarında ilk etabı tamamlayan bilim adamları, genleri belirlemiş, ancak hangi genin nerede olduğunu belirlemenin onlarca yıllık bir çalışmayla mükün olabileceğini açıklamışlardı. Bir sonraki aşamada ise bu genlerin işleyişini kontrol eden mekanizmaların aydınlatılması geliyor.
       Boston’da Whitehead Enstitüsü’nden Richard Young ve ekibi, bu zor engeli aşabilecek yeni bir çip geliştirdiklerini bildirdi. Sonuçlardan son derece heyecanlı olduklarını söyleyen araştırmacılar, yarattıkları teknik ile hücrelerin kontrol mekanizmasını açıklayacak bir “kullanım kılavuzu” yaratılabileceğini belirtiyor.
       Resmi adı ‘microarray’ (mikro dizilim) olan gen çipi, DNA’nın hücrelere verdiği emirleri anlamak için kullanılacak. Tekniğin parçaları biraraya getirebileceğini ifade eden Young, bu parçalara etki eden kontrolleri de belirleyebilecek.
       Söz konusu kontrol mekanizmaları belirlendiğinde özellikle kanser hastalığı üzerinde çok daha fazla bilgi edinmek mümkün olacak. Hücrelerin kontrol dışı bölünmesi ile meydana gelen kanserin, DNA’daki bir hatadan kaynaklanıyor olabileceği sanılıyor.
       Genlerin açma-kapama düğmeleri görevini gören bu mekanizmaya, pek çok kanser türünde çok etkin bir rolü bulunan p53 geni de dahil. Bilim adamları bu düğmelerin yaklaşık 600 tanesini belirledi; ancak şimdi hangi düğmenin hangi geni kontrol ettiği araştırılıyor. Whitehead Enstitüsü’nün çalışması bu aşamada değer kazanıyor. Elde edilen dizilim sayesinde bütün bu çalışma bir anda yapılabilir.
       
Genetik mutasyon ömrü uzatıyor

Meyve sinekleri üzerinde yapılan araştırmalar, yaşam süresini uzatacak ilaçların üretimine imkan verebilir. 15 Aralık— Araştırmacılar, meyve sineklerinde “Henüz ölmedim” diye adlandırdıkları bir genin mutasyonunun, ömrü iki katına çıkardığını belirledi. Buluş, yaşam süresini uzatmaya, hatta kilo verdirmeye yönelik tedavilerin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Connecticut Üniversitesi Sağlık Merkezi uzmanları, meyve sinekleri üzerinde yaptıkları genetik çalışmalardan çarpıcı sonuçlar elde etti. Belirli bir genin yapısıyla oynayan ve geni tek kromozomlu forma dönüştüren bilim adamları, ortalama yaşam süresi 37 gün olan meyve sineklerinin ömrünü 70 güne kadar çıkardı. Bazı sineklerin 110 güne kadar yaşayabildiği görüldü.
       Araştırma ekibinin başkanı Dr. Stephen L. Helfand, aynı genin insanda da bulunduğunu söyleyerek, çalışmanın ilerde yaşam süresini uzatacak tedavilerin yapılmasına olanak verebileceğini belirtti. Bu durumda ortalama insan ömrü 150 yıla kadar çıkabilecek.
       Gen mutasyonu, hücre bazında kalori tüketimini azaltarak, diğer bir deyişle hücrelere diyet uygulayarak yaşamı uzatıyor. Helfand, buradan yola çıkarak, gelecekte yaşam süresini uzatırken kilo kontrolünü de sağlayan ilaç üretilebileceğini belirtiyor.
       Helfand ve ekibinin çalışmasının en önemli noktalarından birisi de, sadece yaşam süresinin uzamakla kalmayıp, aynı zamanda yaşam kalitesinin de artması olarak göze çarpıyor. Yani yaşam süresinin uzaması, boş bir temel üzerinde gerçekleşmiş değil: aktif yetişkinlikl hayatı da uzuyor ve yaşlanma süreci geciktiriliyor. Daha önce yapılan benzer çalışmalarda ömrü uzatılan hayvanların canlılık ve enerjilerinden kaybederek bu bedeli ödediklerini hatırlatan Helfand, bu araştırmada ise daha uzun ve daha verimli bir yaşam süren sineklerin, yaşamlarının ileri seviyelerinde bile hala zindeliklerini koruduğunu belirtiyor.
       Çalışmada, dişi sineklerin ileri yaşta da üremeye devam ettikleri belirlendi. Normal bir yaşam süresinde ortalama 1,300 yumurta bırakan sinekler, ömrüleri uzadığında 2,000 yumurta bırakmaya başladı.
       Bilim adamları şimdi metabolizmayı aynı şekilde çalıştıracak bir ilaç üretmenin yollarını araştırıyor. İlaç oluşturulduktan sonra önce hayvanlar üzerinde test edilecek

Kimlik kartından sonra ‘kişilik kartı’

Nobel Tıp Ödülü sahibi İsveçli Arvid Carlsson’a göre, nüfus kağıdı ve belki de genetik kimlik kartla birlikte, 10 yıl sonra herkesin özel bir ‘kişilik’ kartı da olabilecek8 Aralık— Arvid Carlsson, pazar günü Stokholm’de düzenlenecek Nobel Tıp Ödülü töreninden önce yapılan geleneksel basın toplantısında, sofistike görüntüleme teknikleri sayesinde beynin içinin fotoğrafının çekileceğini; hüzün, mutluluk, kaygı gibi durumların beyinde bıraktığı izlerinin saptanabileceğini belirtti

Tıp dalında bu yıl Eric Kandel ve Paul Greengard ile birlikte Nobel ödülüne layık görülen İsveçli farmakolog Arvid Carlsson, Stokholm’deki Karolinska Ensititüsü’nde düzenlenen basın toplantısında, “Nöroloji dalında - özellikle de beyindeki yaklaşık 100 milyar hücre arasında mesajları taşıyan moleküllerin incelenmesi konusunda - kaydedilen gelişmeler sayesinde farklı kişilik yapılarını belirlemek mümkün olacak” dedi.
       Pazar günü Stokholm’de düzenlenecek bir törenle ödülünü alacak olan Carlsson, 10 yıl içinde, herkesin beyninin “fotoğrafının çekilebileceğini”, beynin biyokimyasal profilinden yola çıkılarak farklı kişilikleri ayırdetmenin mümkün olabileceğini belirtti. Carllson, beynin içinde olan biteni görebilen sofistike görüntüleme tekniklerinin bu konuda yardımcı olacağını açıkladı. Bilim adamı, “Örneğin şizofreni hastası bir insanın modelini incelemek ve bazı ilaçların kullanımıyla nasıl değiştiğini görmek mümkün olabilecek” dedi.
       Günümüzde beynin; duygular, öfke, kaygı, depresyon, neşe durumları ile bağlantılı en az 150 kimyasal sinyali biliniyor. Bunlar arasında dopamin ve serotonin en çok incelenenler. Psikolojik rahatsızlıklar ve psikiyatrik hastalıklar bunlara bağlı. Carlsson’a göre giderek daha çok kimyasal maddenin incelenmesiyle kokain, eroin ve alkol gibi zararlı maddelere bağımlılığı önlemek/tedavi etmek için ilaçlar geliştirmek mümkün olacak.
       
Cinsel yarışta gen silahı bulundu

Bazı hayvan türlerinin erkek ve dişileri arasındaki gözle görülür ayrımlar, sürekli gelişen bir evrimin sonucu.
Erkek meyve sineklerinin sürekli yeni renklere bürünerek dişilerin ilgisini çekebildiğini, bunun da pigmentasyona ve evrime neden olduğunu düşünen bilim adamları, gözle görülür bir evrimle karşı karşıya.

Geleceğin tedavi yöntemi; gen terapisi

Tek bir genin zarar görmesinin, hemofili, kansızlık ve Huntington’s hastalıkları gibi 4 bine yakın hastalığa neden olduğunu belirten Mayo Clinic uzmanları, gen terapisi yöntemiyle eksik ya da zarar görmüş genlerin sağlıklı kopyalarıyla değiştirilerek bu hastalıkların tedavi edilebileceğine ya da önlenebileceğine dikkat çekiyorlar

Gen terapisi uygulamalarının üç farklı şekilde gerçekleştirildiğini belirten Mayo Clinic uzmanlarından Dr. Stephen J. Russell, bu yöntemleri şöyle sıraladı:
       Tek bir genin kusurlu olması sonucu meydana gelen hastalıklarda zarar görmüş ya da kusurlu genler yenileriyle değiştirilir. Örneğin, cystic fibrosis (genetik solunum ve sindirim sistemi bozukluğu) adı verilen hastalıkta tek bir genin eksik olması ciğerlerde kalın bir mukoza tabakası oluşmasına neden olur. Eksik gen, sağlıklı bir kopya ile değiştirildiğinde mukoza problemi ortadan kalkar.
       Farmakolojik gen terapisinde; hücrelere gen enjekte edilerek vücudun eksik veya az sayıda ürettiği protein açığı kapatılır. Bu yöntem, bazı anemi türlerinin tedavisinde yararlıdır.
       Kanser tedavisinde kullanılan hücreleri yoketme metodunda ise, hücrelere uygun genler enjekte edilerek kanserli hücreleri öldüren veya ilaçlara karşı duyarlı bir hale getiren protein üretiminin gerçekleşmesi sağlanır.
       
GEN TERAPİSİNİN UYGULAMA ALANLARINDAN ÖRNEKLER:

Yumurtalık Kanseri
       Yumurtalık kanserlerinin yüzde 57’si, p53 genlerindeki kusurlardan kaynaklanmaktadır. p53 genleri, normal çalıştıklarında hücre gelişimini ve üremeyi kontrol altında tutarak tümör oluşumunu engelleyici olarak görev yaparlar. İleri derecede yumurtalık kanseri olan kadınlarda p53 gen terapisi yöntemini uygulayan uzmanlar, hastaların üçte birinin tümörlerinde yüzde 50 veya daha fazla oranda küçülme gözlemlemişlerdir.

Şeker Hastalığı
       Şeker hastalığı gibi bazı hastalıklar da protein hap ile alınamadığı takdirde belirli aralıklarla vücuda enjekte edilmesi gerekir. Oysa gen terapisi yöntemi uygulandığı takdirde bir hücreye DNA enjekte edilir ve hücrenin protein üretmesi sağlanarak, hasta gün boyu iğne olmaktan kurtarılır.

Kalp Krizi
       Kalp krizinde ise gen terapisi, atherosiklerozu (damarların kalınlaşması) önlemek ve yeni atardamarları geliştirmek için kullanılır.
       
Prostat kanseri geni ayrıldı!
Kimin prostat kanserine yakalanma riski olduğu saptanacak.
 İngiliz bilimadamları, prostat kanserine neden olan geni diğerlerinden ayırmayı başardıklarını açıkladı. Bilimadamları, bu gelişmeyi prostat kanseriyle mücadelede önemli bir adım olarak işaret ettiler
İngiliz bilim adamları, ülkede erkeklerde en çok ölüme yol açan ikinci kanser tipi olan prostat kanserine neden olan geni diğerlerinden ayırmayı başardıklarını açıkladılar. Bunun prostat kanseriyle mücadelede önemli bir adım olduğuna işaret edilirken, söz konusu gelişmenin doktorlara kimin ileriki yıllarda prostat kanserine yakalanma riski bulunduğunu erken anlama imkanı sağlayacağı belirtiliyor.
       
GSTP1 ADLI GEN TÜRÜ
       Tümörün tipine göre, tedaviye nasıl bir yanıt alınacağının anlaşılmasının da mümkün olacağını belirten bilim çevreleri, GSTP1 adlı genin bir türünü taşıyan erkeklerin diğerlerine oranla 2 kat daha fazla erken yaşta prostat kanserine yakalanma riski taşıdıklarını kaydettiler.
       Araştırmayı yapan ekibin başında yer alan Dr. David Dearnaley, “Bu gelişme doktorlara prostat kanserine yakalanma riski bulunan kişileri bilme imkanı veren son derece heyecan verici bir gelişme” dedi.
       İstatistikler, prostat kanserinin İngiltere’de her yıl 19 bin 500 erkeği etkisi altına aldığına ve bu kişilerin 9 bin 500’ünün hastalık yüzünden hayatını kaybettiğine dikkati çekiyor. Söz konusu gelişme, aktrist Judie Dench ile MI5’ın eski şeflerinden kadın ajan Stella Rimington tarafından dün hizmete açılan Avrupa’nın ilk Erkek Kanserleri Araştırma Merkezi’nde açılış sırasında duyuruldu.
       
Şeker hastalığına genetik tedavi

Kemirgenlerde başarılı oldu, insanlar üzerinde denenmesi için 7 yıl beklemek gerekecek.
Nature adlı bilim dergisinin haberine göre Kanadalı uzmanlar, kemirgenler üzerinde yaptıkları deneyler sonucunda “tip 1” diye adlandırılan şeker hastalığı türünü “genetik tedavi” yöntemiyle yenmeyi başardılar

Kanada’nın Calgary Üniversitesi araştırmacıları şeker hastalığının ‘tip 1’ adı verilen türünü genetik tedavi ile durdurdular. Kemirgenler üzerinde yapılan deneylerden alınan sonuçların şeker hastalığı tedavisinde çok önemli bir başarı olduğu ve hiçbir yan etkisi bulunmadığı belirtildi.
       Vücutta insülin eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan şeker hastalığının 2 tipi bulunduğunu kaydeden uzmanlar, “tip 1” olarak adlandırılan türün gençlerde rastlanan şeker olduğunu, “tip 2” nin ise genellikle 45 yaşın üzerindeki insanlarda görüldüğünü belirtiyorlar. Şeker hastalığının “tip 1” olarak adlandırılan türünü durdurmayı başaran Dr. Yoon başkanlığındaki uzmanlar, insülinin iki adet molekül zincirinden sadece birini aldıklarını ve buna, şekeri algılayan karaciğere ait bir element ve ufak bir albümin molekülü parçasını eklediklerini söylediler. Bunları insülin üreten gene yerleştiren uzmanlar, değişime uğrayan bu geni de, ihtiyaç halinde insülin salgılaması için kobayın karaciğerine koyduklarını kaydettiler.
       Bu buluşla ilgili insan üzerinde klinik deneyler yapılabilmesi için en az 7 yıl beklenmesi gerektiğini söyleyen uzmanlar, bu süre zarfında hastalığın halen günlük insülin iğneleri ya da pankreas nakliyle tedavi edilmeye devam edileceğini hatırlattılar.

Hasarlı beyin hücreleri kök hücrelerle onarılacak

İnsan kök hücreleriyle farelerde beyin hücreleri yenilendi
Kanadalı bilim adamları, insan kök hücreleriyle farelerde hasarlı beyin hücrelerini yenilemeyi başardı. Multiple Sklerosis olarak bilinen ve beyin ile omurilikteki sinir liflerini etkileyerek sinirlerin normal elektrik iletişimlerinin aksamasına ve kişide kısmi felçlere, duyu kayıplarına yol açan hastalığın ileride kök hücreleri ile tedavi edilebileceği açıklandı. Araştırmalarda, ceninden alınan insan kök hücrelerini laboratuarda çoğalttıktan sonra kullanan bilim adamları, aşılanan kök hücrelerin hastalıklı hücrelerin miyelin zarını onardığını ve farelerde hastalığın yol açtığı titremelerin ortadan kalktığını gözledi. Bilim adamları, yeni araştırma sonucunun, Parkinson gibi beyin ile ilgili hastalıkların da tedavisine ışık tuttuğunu açıkladı. Konuyla ilgili araştırma raporu, 16 Ekim’de ABD’nin Boston kentinde başlayan Amerikan Nöroloji Kongresinde açıklandı

Farenin gen haritası neredeyse tamam

İnsanın genetik yapısına benzerlik gösterdiği için, farelere dair elde edilecek tüm bilgiler büyük önem taşıyor. İnsanın genetik yapısına dair ilk harita taslağını sunan Celera Genomics Inc., farelerin genetik haritasını tamamlamak üzere olduğunu açıkladı.

Celera Genomics bir açıklama yaparak, farenin gen haritasının yüzde 95’inin tamamlandığını ve üç farklı fare türü arasındaki genetik farklılıkların bir kısmının şimdiden çıkarıldığını bildirdi.
       Farelerin gen haritasının tamamlanması, insan genetiğinde dev adımların atılmasına olanak vereceği için büyük önem taşıyor. Laboratuar çalışmalarının fareler üzerinde sürdürülüyor olması da ayrı bir öneme sahip.
       Farenin gen yapısı hakkında bilinenlerin insan genetiğindeki karşılığı bilinmiyor; tabii bu durumun tersi de geçerli. Buna karşın iki canlı türü arasındaki ortak yanların çok fazla olduğunu açıklayan bilim adamları, insan ve farenin genetik olarak yüzde 85-90 oranında aynı olduğunu bildiriyor.
       İlaç şirketleri ve akademik merkezlerden kar etmeyi planlayan Celera yetkilileri, şimdie kadar fare, insan ve meyve sineğinin genetik haritasını çıkarmada çok önemli başarılara imza attı. Şirketin veri bankası ve teknolojik donanımı son derece yetkin.
       Biyolojik şifrenin çözülmesinde gen haritasının ortaya konulması son derece önemli olmasına karşın, sadece bir başlangıç. Uzmanlar bunu, tıpkı karmaşık bir mesajın kopyalarını elde etmeye benzetiyor. Tüm parçaların incelenmesi ve birleştirilmesi, ne işe yaradıklarının anlaşılması için çok uzun yıllar gerekiyor.
       Celera, üç farklı fare türünün genlerinden 9.3 milyar baz çifti çıkarıldığını açıkladı. Her bir baz çifti, genetik kodlamanın çifte sarmalı bir merdiven olarak düşünülürse, bir basamağa denk geliyor. İnsanlarda olduğu gibi, farelerde de bu çiftlerden 3 milyarın üzerinde bulunuyor.
       
“Kök hücre programcılığı” gelişiyor

Bilim adamları, doku geliştirmede büyük adımlar atıldığının müjdesini verdi. Geçtiğimiz Pazartesi günü bir açıklama yapan bilim adamları, herhangi bir hücre formuna dönüşme yetisine sahip olan kök hücreleri üzerinde yaptıkları çalışmalarda önemli gelişmeler kaydedildiğini bildirdi

Anne-babasının değişik embriyonlarından genetik olarak seçilen tüp bebek, ölümcül bir kan hastalığına tutulan Molly adındaki altı yaşındaki ablasının tek yaşam umudu. Adam’ın kordon bağından alınan sağlıklı kök hücreler Molly’ye nakledildi. Ameliyatın sonucu önümüzdeki günlerde belli olacak.

29 Ağustos’ta Denver’da dünyaya gelen minik Adam, 6 yaşındaki kızkardeşi Molly için yaşam umudu oldu. Anne babasının değişik embriyonlarından genetik olarak seçilen ve suni döllenme yoluyla dünyaya gelen Adam’ın göbek bağından alınan kök hücreler, Falkoni anemisi adı verilen ender ve ölümcül bir hastalığa yakalanan kızkardeşine nakledildi. Ameliyatın başarılı geçip geçmediği önümüzdeki günlerde belli olacak.
       Falkoni anemisi denilen hastalık Molly’ye, anne babasından geçti, Lisa ve Jack Nash adlı çiftin her ikisi de, bu hastalığa yol açan mutasyona uğramış geni taşıyor. Hastalık küçük kızın kemik iliği üretimini engellediği gibi bağışıklık sistemini de zayıflatıyor. Bu tür anemi ölümcül olabiliyor ve tek iyileşme imkanı uyumlu bir vericiden alınan sağlıklı hücre naklinde yatıyor. Nash’ler gibi sağlıklı taşıyıcılardan dünyaya gelen çocuklarda bu hastalığın görünme olasılığı yüzde%  25.
       Doktorlar Molly’nin iyileşmesinin uyumlu bir vericiden alınan hücre nakli olduğunu söyleyince Nash çifti, Molly’ye bir kardeş vermeyi düşündü. Çiftten alınan 15 adet embriyon Minneapolis Üniversitesi’nde genetik taramadan geçirildi ve sonunda Molly’nin hücreleriyle benzer özellikler taşıyan sağlıklı bir embriyonun yaşatılmasında karar kılındı. Böylece Molly, hayatını kurtaracak bir kardeşe sahip oldu. Adam’ın göbek kordonundan alınan hücreler Molly’ye verildi. Doktorlar, şimdi bu hücrelerin Molly’nin vücudunda kemik iliği üretimine başlayacağını düşünüyor. Adam’dan alınan hücrelerin ablasıyla özdeş nitelikler taşımasından dolayı, Molly’nin eskiden yüzde 30 olan iyileşme şansı şimdi yüzde seksenlere çıkmış durumda.
       
GİDEREK YAYGINLAŞACAK
       Doktorlar dünyada ilk kez yapılan ameliyatın sonucundan umutlu. Chicago Genetik Enstitüsü Başkanı Prof. Yurij Verlinskij, “Çok heyecan verici. Embriyon herhangi bir genetik mutasyon riskinden yoksun olduğu için seçildi, aynı zamanda en iyi olası donör olduğu için” dedi. Doktorlar kullanılan yöntemin ahlaka aykırı olmadığı da belirtti. Minnesota Biyoteknik Merkezi Başkanı Jeff Kahn, genetik tarama yöntemi ile ilgili görüşlerini açıklarken, “Çok yakında olağan bir işlem haline gelecek. Tıpkı araba alırken aksesuar ya da motor tercihi yapmak gibi bir şey” dedi. Uzmanlar genetik tarama yöntemi sayesinde genetik (kalıtsal) hastalıkların ortadan kalkabileceğini görüşünü savunuyor.
       
ETİK TARTIŞMA SÖZ KONUSU DEĞİL
       Prof. Wagner tekniği savunurken, “Kullanılan yöntek ikinci bir çocuk isteyen Nash çiftine, işi tesadüfe bırakmadan sağlıklı bir çocuk sahibi olma imkanı tanıdı” dedi.
       Ancak kullanılan yöntem ülkede, bir süredir var olan genetik tartışmaları alevlendirdi. Lisa Nash de kendilerini savunurken, “Bu seçimi bilinçli olarak, kendimiz için yaptık. Yaptığımızı onaylamayan kişilerin, bizim durumuzda ne karar vereceğini merak ediyorum doğrusu” dedi.
       

İnternette Genetik  Haberleri 1

Geri       -        Anasayfa