İmmün
Sistem
Immün cevap vücudu mikroorganizmalara, kanser hücrelerine
ve diger
potansiyel zararli maddelere karsi koruma yoludur.
Immün sistem
Immün sistem vucudu potansiyel zararli maddelere karsi korur. Antijenler
hücrelerin, virüslerin, funginin, bakterilerin ve toksin gibi cansiz maddelerin,
kimyasallarin, ilaclarin ve yabanci maddelerin (kiymik vb.) yüzeyinde bulunan
büyük moleküllerdir (genelde protein yapilidirlar). Immün sistem antijenli
maddeleri tanir ve yok eder. Kendi vücut hücrelerinizde antijen protein varsa
( HLA antijenleri) immun sisteminiz bu antijenleri normal kabul eder ve
genelde reaksiyon göstermez.
Dogal bagisiklik ve iltihaplanma
Dogal bagisiklik sistemi zararli maddelerin vücuda girmesini engelleyen
bariyerlere sahiptir. Bu bariyerler deri, mide asiti, mukus ( mikroorganizmalari ve
kücük parcaciklari tutar), öksürük refleksi, gözyasindaki enzimler, terdir. Eger
antijenler dis bariyerleri gecerse, immun sisteminin diger bölümleri ona saldiracak
ve yok edecektir. Dogal bagisiklik ayrica insani bircok hastaliga karsi direncli hale
getirir. Immun sistem beyaz kan hücrelerine sahiptir ayrica kan proteinleri ve
kimyasallari da (interferon) vardir. Bazilari yabanci maddelere direkt saldirir, bazilari
ise immün sistemi hücrelerine yardim etmek icin calisirlar.
Iltihaplanma dogal bagisikligin bir parcasidir. Dokular bakteri, travma, toksinler,
ates,veya diger sebeplerden yaralandiginda meydana gelir. Histamin, bradikinin,
serotonini yarali doku serbest birakir. Bu kimyasallar kan damarlarinin dokuya sivi
sizdirmasiyla lokalize sislik meydana gelmesini saglarlar. Bu olusum ise yabanci
maddelerin vücut dokusuyla temasini izole eder. Kimyasal maddeler ayrica
mikroorganizmalari, ölü veya zarar görmüs hücreleri yiyen beyaz kan hücrelerini de
etkiler. Beyaz kan hücrelerinin yabanci maddeyi sardigi, yuttugu ve yok ettigi
isleme fagositoz denir bu hücrelere de fagosit denir. Fagositler sonunda ölür. Irin
ölü doku veya bakteri, canli veya ölü fagositlerden olusmustur.
Kazanilmis bagisiklik
Kazanilmis bagisiklik, vücut cesitli antijenlerle karsi karsiya kaldiginda gelisir.
Lenfosit adli özel tip beyaz kan hücresinden meydana gelir. Gercekte 2 grup lenfosit
vardir. B lenfosit antikorlari üretir. Antikorlar özel antijenlerine tutunurlar ve
antijenleri fagositler icin daha kolay parcalanir hale getirirler. T lenfositler antijenlere
direk saldirir ve bazi lenfositler immün sisteminin kontrolünü saglarlar. B ve T
lenfositler sifesifik antijen tipi icin farklilasirlar. Yani farkli antijenle karsi karsiya
kaldiginizda, farkli B ve T hücreleri olusturulur. T ve B hücreleri olustugunda, bir
kismi immün sistem icin bellek olustururlar. Böylece bir daha ayni antijenle karsi
karsiya kalindiginda immün sistem daha hizli ve etkili cevap verir.
Pasif Bagisiklik
Pasif bagisikligi baskasinin vücudunda üretilen antikorlar olusturur. Bebekler pasif
bagisikliga sahiptirler cünkü anneden plasenta yoluyla gecen antikorlarla dogarlar. Bu
antikorlar 6-12 ay sonrasi etkinligini kaybederler. Diger taraftan gamma globulin kisiyi
pasif bagisikli kilar ayrica bunun korumasi da gecicidir.
Immün sistem bozukluklari ve alerjiler
Immün sistem bozukluklari immün cevabin asiri, eksik ya da uygunsuz oldugu
zaman ortaya cikar. Alerjiler vücudun kendisine karsi zararli algiladigi maddelere
verdigi immun cevaptir. Nakledilen organin rededildigi vakalarda nakledilen organa
karsi savas acilmistir ve organ transplantasyonlarinda en cok rastlanan
komplikasyonlardir. Otoimmünite (romatid artrit vb.) bagisiklik sistemini kendi vücut
dokularini yikima ugratir. Inflamatuar cevabin belirtileri lokalize kirmizilik, bölgede
agri, sislik, sicaklik ve bazen irindir. Diger semptomlari ise ates,kas agrisi, kendini
rahatsizlik hissetmedir. Enfeksiyon sirasinda beyaz kan hücrelerinin veT lenfositlerin
sayisi artar.
Tedaviler
Bazi vakalarda immün sistemin baskilanmasi gereklidir. (otoimmünite tedavisinde).
Kortikosteroid ve immün baskilayici ilaclar bu vakalarda kullanilir.
Asilanma immün sistemini güclendirmenin bir yoludur. Düsük dozda antijen (ölü veya
zayiflatilmis virüsler) immün sistemi hafizasini aktive etmek icin verilir.Böylece
mikroorganizma vücuda girdiginde hastaliga neden olmadan yok edilir.
Pasif asilanma antiserum transfizyonudur yani baska bir insandan (hayvandan)
elde edilen antikorlar verilir. Antijene karsi hemen koruma saglar fakat uzun ömürlü
degildir. Gamma globulin ve attan elde edilen tetanoz antiserumu pasif asilanmaya
örnektir.
Komplikasyonlar
Etkili immün cevabi bir cok hastaliga karsi koruma saglar, yetersiz cevapta ise
hastalik gelisimi, alerji/hipersensivite, anafilaksis, otoimmünite, kan transfüzyon
reaksiyonu, serum hastaligi gelisir.
yazinin sahibinden izin alinarak ceviri yapilmistir.
for more visit www.excite.com
|