|
Koroner Kalp Hastalığı ( KKH ) NEDİR
Kalbin
kasılmasını sağlayan myokard adı verilen kas tabakasının
beslenmesi
(oksijenlenmesi) , ''koroner'' denen (kalbe özel) damarlar vasıtasıyla
gerçekleştirilir.
Özellikle hayvansal gıdalarda bulunan ve fazla miktarda alındığında
damar iç yüzeyine yapışan ''kolesterol'' isimli yağ türü,
normalde esnek olan damarlarımızın esnekliğini azaltır ve
damar duvarlarında birikerek damar boşluğunu daraltır. Damar
duvarındaki bu sertleşme veya damarın tıkanması durumuna
''ateroskleroz'' denir. Yüksek tansiyon, yaşın ilerlemesiyle
damar yapısının bozulması, sigara kullanımı vb etmenler de
aterosklerozu hızlandırır.
Ateroskleroz veya başka bir nedenle myokard'a gelen kan miktarı
azalırsa myokard yeterli seviyede oksijenlenemez;''iskemi''
(dokunun kanlanamaması) oluşur.
İskemi, KKH'na neden olur. Kalbin myokard kas tabakası tam
beslenemediği için yeterli kasılamaz, bu da hastada kendini
''angina
pectoris''
(göğüs ağrısı) şeklinde gösterir.
KKH'nın diğer adları "koroner arter hastalığı",
''iskemik kalp hastalığı'' ve ''aterosklerotik kalp hastalığı''dır.
KKH için '' RİSK FAKTÖRLERİ '' Nelerdir
A-
Değiştirilemeyecek risk faktörleri :
*
Yaşın ileri olması ; Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş
üzeri ve postmenapozal (adetten kesilme sonrası) dönemde
olmak
*
Cinsiyet ; KKH daha çok erkeklerde görülür.
*
Kalıtım ; Ailede bu hastalığın
bulunması
B- Değiştirilebilir (önlenebilir) risk faktörleri :
*
Sigara kullanımı
*
Hipertansiyon ; Kan basıncının ( 140 / 90
mmHg'dan ) yüksek olması
*
Diabet ; Şeker hastalığı
*
Stres
*
Kandaki "Total Kolesterol" düzeyinin ( 200 mg/dL'den
) yüksek olması
*
Kandaki "HDL Kolesterol" düzeyinin ( 35
mg/dL'den ) düşük olması
*
Diğerleri : Şişmanlık, hareketsiz yaşam,
gut hastalığı, aşırı alkol ve kahve tüketimi,
hiperkalsemi (kan kalsiyum düzeyinin yüksek olması), kadınlar
için oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) kullanımı.
Koroner Kalp Hastalığı'ndan
KORUNMA :
Yaş,
cinsiyet, kalıtım gibi unsurlardan kaçamayız. Kadınlarda
menapozu geciktirici ilaç kullanmak ise (bu ilaçların dolaylı
olarak KKH oluşumunda rol oynaması nedeniyle) sakıncalıdır.
İkinci grup unsurları değiştirmek ve koroner kalp hastalığından
korunmak ise bizim elimizdedir.
Sigara
bırakılabilir,
en azından azaltılır.
Hipertansiyon
tuz kullanımı kısıtlanarak ve ilaçlarla kontrol edilebilir.
Diabet
(şeker hastalığı) diyet
ve ilaçlarla
kontrol altına alınabilir.
Alkol
ve kahve kullanımı azaltılmalıdır.
Değiştirilebilir faktörler içinde önlenmesi belki de en zor
olanı strestir. Kişinin kendi iradesi, çevre ve ailesinin
yardımı, gerekirse psikiyatrist ve psikologların tedavisi ile
stres yenilebilir. Sürekli stres altında kalan kişiler
öncelikle stresin nedenlerini düşünmeli, bunları ortadan
kaldırmaya çalışmalı veya bunlardan mümkün olduğunca
uzak durmalıdır.
Bir çeşit kan yağı olan kolesterol
total (toplam) düzeyinin azaltılması ve kolesterolün bir alt
ünitesi olan HDL-Kolesterol düzetinin artırılması diyet
ve (gerekirse) ilaçlarla
sağlanabilir.
Şişmanlık
da önemli bir risk faktörüdür. Zayıflamak için çeşitli yöntemler
kullanılabilir : Diyet,
düzenli spor ve egzersiz, akupunktur,
bitki çayları, (hekim gerekli görürse) ilaç
tedavisi ve cerrahi
tedavi
(ameliyat). Bunlar yapılırken dikkat edilmesi gereken nokta
kiloların yavaş yavaş ve uzun zamanda verilmesidir;
unutulmamalıdır ki hızlı verilen kilolar yine hızlı bir şekilde
yerine gelebilir.
Hareketsiz (sedanter) yaşamdan mümkün olduğunca kaçınmalı;
örneğin yakın mesafeler için araba kullanmamalı, asansör
yerine merdivenleri tercih etmeli, hergün düzenli yürüyüşler
ve egzersizler yapmalıdır. Yalnız sporu yaşımıza ve bünyemize
göre yapmalı, vücuda aşırı yüklenmemelidir.
Gut
hastalığı
varsa hekimin vereceği ilacı düzenli kullamalı, protein
diyetine uyulmalıdır.
İçme suyumuz yeterli sertlik seviyesinde olmalıdır, ancak aşırı
sert sular da kullanılmamalıdır (böbrek, mide vb rahatsızlıklara
sebep olur)
Hiperkalsemi (kan kalsiyum düzeyinin yüksek olması) kan
tahlillerinde saptanmışsa doktora başvurmalıdır, kontrol
altına alınmalıdır.
Bayanların oral kontraseptif denen doğum kontrol haplarını
uzun süreli kullanmaları KKH açısından sakıncalıdır, mümkünse
diğer doğum kontrol yöntemleri kullanılmalıdır. Bu ilaçlar
kullanılmadan önce hekime danışmada fayda vardır.
Hastalığın Bulguları
Koroner kalp hastalığında şu bulgulardan bir veya birkaçı
görülebilir :
- Göğüs ağrısı (sol omuz ve sol kola yayılabilir)
- Egzersiz kapasitesinin kısıtlanması; çabuk yorulma
- Eforla gelen nefes darlığı
- Senkop (bayılma)
- Ani ölüm
Klinik Formlar
KKH
hastada şu klinik formlardan herhangi biri olarak ortaya çıkabilir:
- Semptomsuz koroner arter hastalığı (sessiz iskemi)
- Ani ölüm
- Stabil angina pectoris
- Anstabil angina pectoris
- Akut myokard infarktüsü (kalp krizi)
- Kalp yetmezliği
- Aritmi (ritim bozukluğu)
KKH Tanısında Kullanılan Yöntemler
- Doktor muayenesi
- Kan tahlilleri
- EKG (elektrokardiografi)
- Efor testi
- Holter monitörizasyonu
- Ekokardiografi
- Koroner anjiografi
- SPECT (myokard perfüzyon sintigrafisi)
Hastalığın Seyri
Koroner
kalp hastalığında en çok korkulan olay; koroner damarlardan
hiçbirinin kalp kasının kanlanmasını (dolayısıyla
oksijenlenmesini) yeterince sağlayamaması, böylece kalbin kasılamaması
ve vücuda kan gönderememesidir. Bu olay halk arasında kalp
krizi olarak bilinen "myokard infarktüsü"dür.
Koroner kalp hastalığı bu safhalara gelinmemesi için zamanında
teşhis konulup tedavi edilmelidir; en güzeli ise şüphesiz,
daha hiç bu rahatsızlıklar yokken risk faktörlerinin
belirlenip bunlardan mümkün olduğunca korunmaktır.
Özellikle belli bir yaştan sonra düzenli aralıklarla kalp
muayenesi, tansiyon ölçümleri ve check-up yaptırmak hayati
önem taşır.
Bu
Yazı
http://sahikuray.homestead.com adresinden
Dr.Şahi Kuray'ın izni ile Alınmıştır.
|