|
|
|
|
|
Kromozom nedir Her canlı gibi insan da trilyonlarca hücreden
meydana gelir. Hücre, bitkisel ya da hayvansal her türlü yaşam biçiminin
en küçük birimidir. Her hücre bir sitoplazma ve çekirdekten meydana
gelir. Çekirdeğin içinde ise kromozom adı verilen ipliksi parçalar
bulunur. Kromozomlar, elektron mikroskobunda İ, V, J harfleri gibi biçimlerde
görünür ve boyutları mikronla ölçülür. Kromozomların sayısı
canlı türleride değişiklik gösterir. Örneğin sirke sineğinde 8,
kurbağada 26, farede 42, köpekte 78 kromozom vardır. İnsanın kromozom
sayısı ise 46'dır. 22'si çift otozom kromozomdur. İnsan hücresinde 1
çift de eşeysel kromozom bulunur ve toplam sayı 46 eder. Kromozomlar,
molekül yapıları çok iyi bilinen DNA (dezoksiribonükleik asit)
zinciri ile ‘‘histon’’ denilen protein zincirinden oluşur. DNA
zincirleri de özgül proteinleri sentezlemekle görevli ‘‘gen’’
adı verilen birimlerden oluşur. Döllenme sırasında annenin yumurtasındaki
23 kromozom, babanın spermindeki 23 kromozomla birleşir. İşte bu 46
kromozom insanın yaşamında belirleyici rol oynar. Kromozomlarda yer
alan ve sayıları 25 bin ile 100 bin arasında olduğu tahmin edilen
genlerin oluşturduğu zincir, kişinin göz renginden boyuna, yaşam süresinden
yakalanacağı hastalıklara kadar pekçok şeyi programlar. Bu genetik
programlar, DNA altünitesi denen (A, T, C, G) kimyasallarıyla programlanır.
Bilim adamları özellikle, 21. kromozomun içindeki 14 geni tam bir
saatli bomba olarak niteliyorlar. Bu 14 genden birinde meydana gelen en
ufak bir arıza Alzheimer, epilepsi, Parkinson veya lösemi hastalığına
neden oluyor. Ayrıca halk arasında ‘‘Mongolluk’’ denilen Down
sendromu ortaya çıkabiliyor. Her insan hücresinde yaşamın yapı
taşları kabul edilen 24 çift kromozom bulunuyor. Gen bilgilerini taşıyan
ip biçimindeki kromozomlar uç uca eklenseydi 1.5 metrelik bir kordon oluştururdu.
Kromozomların bozuk oluşumu sonucu, insanın yaşamında değişik dönemlerde,
çeşitli hastalıklar ortaya çıkıyor. Bilim adamları, hangi
kromozomun bozuk olduğunda hangi hastalığa neden olduğunu biliyorlar.
1.kromozom Alzheimer, ağır işitme 2.kromozom Belleğin oluşumuyla ilgili bilgiler 3.kromozom Akciğer kanseri 4.kromozom Çeşitli kalıtımsal hastalıklar 5.kromozom Akne, saç dökülmesi 6.kromozom Diyabet, epilepsi 7.kromozom Kronik akciğer iltihabı, şişmanlık 8.kromozom Erken yaşlanma 9.kromozom Deri kanseri 10.kromozom Bilinmiyor 11.kromozom Diyabet 12.kromozom Metabolizma hastalıkları 13.kromozom Göğüs kanseri, retina kanseri 14.kromozom Alzheimer 15.kromozom Doğuştan beyin özrü 16.kromozom Crohn hastalığı 17.kromozom Göğüs kanseri 18.kromozom Pankreas kanseri 19.kromozom Bilinmiyor 20.kromozom Bilinmiyor 21.kromozom Down sendromu, Alzheimer, Parkinson, lösemi, depresyonlar 22.kromozom Yeni keşfedildi, kemik iliğinin olumuşumu düzenliyor 23.kromozom (Y) Erkeklik cinsiyetini belirliyor, cinsel organların gelişimini düzenliyor 24.kromozom (X) İki adet X kromozomu taşıyan bebek, kız oluyor. Bu kromozomdaki dejenerasyon kas erimesi, cücelik ve gece körlüğüne yol açıyor.
|
||
|
geri anasayfa |