|
|
|
|
NE YAPMALI
Giriş
Pek çok kişinin kilo verme ya da ulaştığı
kiloyu koruma konusunda yetersiz kalması iki temel nedene bağlanabilir.
Bunlardan biri, gerçekçi olmayan ve ulaşılamaz hedefler
belirlenmesi, diğeri de ilerlemenin ölçülmesi için uygun
olmayan yöntemlere başvurulmasıdır. Bu ölçümler hastaların,
bütün zayıflama programlarının yetersiz olduğunu ya da
kendilerinin programı uygulama konusunda yetersiz olduklarını düşünmelerine
yol açar.
Kilo kontrolündeki en önemli
noktalardan biri ilerlemenin nasıl ölçüleceğini bilmektir. Bu
sayede, yanlış bir şeyler yaptığınızda düzeltmek için çaba
harcayabilir, ya da yaptığınız şeyin doğruluğundan eminseniz
bunu geliştirmek için uğraşabilirsiniz.
Bu bölümde yazılanlardan
yararlanarak ilerlemenizi gerçekçi bir şekilde değerlendirmenize
yardımcı olacak pratik şeyler öğrenebilir ve kilo verme çabalarınızda
başarılı olabilirsiniz.
|
|
Kilo
Kontrol Günlüğü
Neyi, ne zaman, nasıl ve niye yediğinizi
bilmeden kilo verme girişiminde bulunamazsınız. Hangi tür
aktiviteleri ne zamandan beri yaptığınızı tam bilmeden yaktığınız
kalori miktarını hesaplamanız da mümkün değildir.
Bu
bilgileri edinmenin en basit yolu bir günlük tutmaktır. Tüm dünyada
yapılan klinik çalışmalarda, kilo verme konusunda en etkili yöntemin
bir günlük tutma olduğu belirlenmiştir. Kilo kontrol günlüğü
için ipuçları bu amaçla, size yardımcı olmak için hazırlanmıştır.
İdeal olanı günlüğü programın
ilk ayı içinde tamamlamanızdır. Daha sonra, hedefinize ulaşana
kadar her ay en azından bir hafta günlük tutun. Bu, yediklerinizi
kontrol altında tutmanızı kolaylaştıracaktır.
|
|
Günlüğünüzü
kullanma önerileri
Günlüğünüzü daima yanınızda
taşıyın. Günlüğünüze daha sonra yazabileceğinizi düşünmeyin.
Küçük kağıt parçalarına yazıp daha sonra günlüğe geçirmeyi
düşünmek de çözüm değildir.
Yediklerinizi hemen kaydedin.
Gecikirseniz ne yediğinizi ve ne zaman yediğinizi unutabilirsiniz.
Yediğiniz ve içtiğiniz her şeyi
yazın.
Ayrıntıları da belirtin. Örneğin
salata yediyseniz nelerden oluştuğunu belirtin.
Hiçbir şeyi atlamayın.
Sadece ne yediğinizi yazmak yerine ne kadar yiyeceği, ne zaman ve
ne kadar süre içinde yediğinizi de yazın.
Fiziksel aktivitelerinizi unutmayın.
Yaptıklarınızı ayrıntıları ile kaydedin.
Her günün sonunda günlüğünüze
bir göz gezdirin. Kilo kontrolü bir öğrenme işidir. Günlüğünüzden
yararlanarak öğrendiklerinizi gözden geçirebilirsiniz.
Günlüğünüzü doktorunuza ya da
beslenme uzmanınıza gösterin. İlerleme düzeyinizi görmeleri
açısından önemli bir fırsattır.
Tamamlanmış günlüklerinizi
saklayın. Başarınızı ya da sorunlarınızı görmeniz açısından
gerekli olabilir.
|
|
Günlüğünüzü
nasıl doldurabilirsiniz?
Günlüğünüzün bir haftalık süreyi
kapsaması gerekmektedir. İlk olarak, günlüğe başladığınız
tarihi yazın. Her gün için iki sayfa ayırın. Bir günü, işlemlerinizi
kolaylaştırmak amacıyla sabah (06.00-öğle), öğleden sonra (öğle-18.00)
ve akşam (18.00'dan sonrası) olarak üçe bölün. Günlüğe aşağıdaki
başlıkları kaydedin.
Yiyecekler.Yediğiniz her şeyi
kaydedin.
Ne kadar yediniz? Porsiyon büyüklüğü
pek çok insanın kendi kendini kandırdığı bir konudur.
Yeterince açık ve tutarlı olduğunuz taktirde her türlü ölçüm
yöntemini kullanabilirsiniz.
Yorumlar.Genellikle
"niye" yediğinizi açıklayan yorum bölümleri kişiden
kişiye farklılık gösterir. Örneğin, stresli iken bir şeyler
yeme ihtiyacınız ortaya çıkıyorsa yemek yemenizin stresli
durumlarla bağlantılı olduğunu yazabilirsiniz. Tatlı bir şeyler
yeme ihtiyacınız oluyor ve yiyorsanız bunu belirtin. Bu durumları
doktorunuzla ya da beslenme uzmanınızla tartışın.
Fiziksel aktivite.Fiziksel
aktivite kilo verme programınızın önemli bir parçasıdır. Gün
boyunca yaptığınız her egzersizi süresini belirterek kaydedin.
Bu egzersizler "15 dakikalık bir yürüyüş", "10
dakika süreyle araba yıkamak" ya da "20 dakika süreyle
bahçede çalışmak" gibi aktiviteler de olabilir.
|
|
İlerlemenizi
ölçme yolları
Tartı
Nihai
amacınız kilo vermektir, ancak ilerlemenizi ölçmenin en iyi yolu
her gün tartılmak değildir. Kilonuz günden güne değişiklikler
göstererek sizi yanıltabilir. Doğru bir şekilde kullandığınız
taktirde tartı son derece yararlı olur. İşte size yardımcı
olacak bazı öneriler:
|
|
Programın
ilk 4 haftası içinde tartılmayın.
|
|
|
Daha
sonra, haftada sadece bir kez, tercihan doktorunuza ya da
beslenme uzmanınıza kontrole gittiğiniz gün tartılın.
|
|
|
Sabah
kahvaltısından önce tartılın.
|
|
|
İdeal
olanı her zaman çıplak tartılmanızdır. Eğer bunu yapamıyorsanız,
her zaman aynı giysilerle tartılın.
|
|
|
Kilonuzda
ortaya çıkan iniş ve çıkışlara aşırı reaksiyon göstermeyin.
Önemli olan uzun vadeli değişikliklerdir.
|

Giysileriniz
Giysilerinizin
üzerinize nasıl oturduğu ilerlemenizi izlemeniz için ilk ve en
iyi göstergelerden biri olabilir. Kas, yağdan daha yoğundur. Yağ
kaybettiğinizde, kilo vermeseniz bile vücudunuz daha düzgün bir
hal alır. Kemerinizi bir delik daha sıkmanız ya da ceketinizi
ilikleyebilmeniz gerçek bir başarı göstergesi iken daha önceden
üzerinize tam oturan, ancak şimdi dar gelen kıyafetler kilo aldığınızın
ilk işaretleri olabilir.
Kendinizi kandırmayın. Erkekler
pantolonlarını bellerinin altına indirerek, ya da ceketlerinin düğmelerini
iliklemeyerek kendilerini aldatırken, kadınlar ise gardroblarından
sadece üzerlerine iyi oturan giysileri giyerler ya da fark etmemiş
gibi davranarak bir beden büyük kıyafet satın alırlar.

Ayna
Yağ açısından fakir bir beslenme
programı egzersiz ile birlikte uygulandığında, kilonuzda her
hangi bir değişiklik olmasa bile vücut şekliniz değişebilir. Kıyafetli
ya da kıyafetsiz olarak aynanın karşısında oturmak bile yaptığınız
ilerlemeyi görmenizi sağlar. Haftada bir kez aynanın karşısında
kendinize bakın ve bunu günün aynı saatinde yapın. Belinizi ve
kalçanızı ölçerek de gelişmenizi değerlendirmeniz mümkündür.
Bu bölgeler yağın en çok depolandığı ve dolayısıyla ilk yok
edildiği yerlerdir. Her seferinde aynı noktadan ölçmeniz son
derece önemlidir.

Vücut bulguları
Dinlemeyi bilirseniz vücudunuz da çok
şey söyler. Dikkat etmeniz gereken gereken bazı noktalar aşağıda
sıralanmıştır:
|
Vücut
bulguları
|
Ne
anlama gelir?
|
|
Sabahları
eskisine göre daha az yorgun oluyorum.
|
Aşırı
kilolu olmak uyku bozukluğuna yol açar. Kilo verdikçe daha
iyi uyursunuz.
|
|
Daha
enerjiğim.
|
Kilo
verdikçe ve fiziksel aktivite düzeyinizi artırdıkça daha
enerjik olmanız doğaldır.
|
|
Yürürken
ayaklarım ağrımıyor.
|
Kilo
vermenin bir başka yararı.
|
|
Merdiven
çıkarken soluk soluğa kalmıyorum.
|
Daha
az kilo akciğerler için daha az iş yükü demektir.
|
|
Her
zaman açım.
|
Günde
en az 3 öğün yiyorsanız seçtiğiniz yiyecekler yanlış
olabilir. Doktorunuza ya da beslenme uzmanınıza danışın.
|
|
Kas
ağrılarım var.
|
Çok
fazla ya da yanlış egzersiz yapıyor olabilirsiniz.
Doktorunuzla görüşün.
|

Sağlık bulguları
Kilo vermenizin temel amacı sağlığınız
olmalıdır. Aşırı kilolu olanların çoğunda kiloya veya yağ açısından
zengin beslenmeye bağlı hastalık riski yüksektir. Aşağıdaki
durumlardan her hangi birinin varlığı kilo kontrolünün gerekli
olduğunu gösterir.
|
Hastalık
|
Kilo
verilmesi ile beklenen bulgular
|
|
Kan
basıncı yüksekliği
|
Kan
basıncı düşer, ilaç gereksinimi azalır.
|
|
Diyabet
|
Kan
glikoz düzeyi düşer, ilaç gereksinimi azalır.
|
|
Hiperlipidemi
|
Total
kolesterol ve LDL düzeyleri düşer, HDL düzeyi yükselir,
ilaç gereksinimi azalır.
|
|
Uyku
apnesi
|
Horlama
olmaz, daha iyi uyunur, sabahları daha enerjik kalkılır.
|
|
Artrit
|
İnflamasyon
ve eklem ağrısı azalır, ilaç gereksinimi azalır.
|
|
Hormonal
bozukluklar
|
Normal
adet siklusları görülür.
|

Davranışla ilgili göstergeler
Yaptıklarınız ve yapmadıklarınız
ilerlemenizin en iyi göstergeleridir. Hergün aşağıdaki listeye
göz atın ve kaç tanesine evet dediğinizi sayın.
|
|
Beslenme
ve egzersiz programımı hiçbir hileye baş vurmadan
uyguluyorum.
|
|
|
|
İçeri
girmeden pastanenin önünden geçip gittim.
|
|
|
|
Tabağım
tam boşalmamış olmasına rağmen doyduğumu hissettiğimde
yemeyi bıraktım.
|
|
|
|
Canım
tatlı bir şeyler yemek istiyordu, ben de bir parça meyve
yedim.
|
|
|
|
Öğle
arasında yürüyüş yaptım.
|
|
|
|
Katları
yürüyerek çıktım.
|
|
|
|
Bir
kutu üzerindeki yiyecek etiketini inceledim.
|
|
|
|
3
öğün yemek yedim.
|
|
|
|
Yemeğe
saldırmadım, yavaş yavaş yedim.
|
|
|
|
Gün
boyunca su içtim.
|
|
|
|
İyi
göründüğümü düşündüm.
|
|
|
Tatlı
yemedim.
|
|
|
Ekmeğimi
tereyağsız yedim.
|
|
|
Bir
egzersiz programına başladım.
|
|
|
Sandviçime
mayonez almadım.
|
|
|
Daha
çok taze yiyecek yiyorum. Hazır yemekleri ise çok azalttım.
|
|
|
Kızartma
yerine fırında tavuk ya da balık yedim.
|
|
|
Yemek
yemekten zevk alıyorum.
|
|
|
Hem
öğle hem de akşam yemeğinde yeşil salata yedim.
|
|
|
Yağ
içeriği daha düşük olan bir yiyeceği tercih ettim.
|
|
|
|
Ek
bir yardım almadım.
|
|
|
|
Daha
aktif olmak istiyorum.
|
|
|
|
Moralim
çok bozuktu. Bir şeyler yemek yerine yürüyüşe çıkmayı
tercih ettim.
|
|
|
|
Bir
gevşeme yöntemi uyguladım.
|
|
|
|
Yediklerimi
kontrol ediyor olma duygusu harika bir şey.
|
|
|
|
Daha
önce hile yaptığımı kabul ediyorum, ancak bunun beni
engellemesine izin vermeyeceğim.
|
|
|
|
Egzersizden
önce ısınma hareketleri yaptım.
|
|
|
|
Eskisine
göre daha fazla sebze ve meyve yiyorum.
|
|
|
|
Sağlıklı
olmak istiyorum.
|
|

Bugün bunlardan kaçına evet dediniz?

Sizin ekleyeceğiniz bir şeyler var mı?
|
|