| VÜCUT
VİTAMİN İSTER, GERİSİ BAHANE!
Üşütüp hastalanmamanın,
daha sağlıklı ve dinç görünmenin en kestirme yolu, vücut ile
dost olan vitaminleri almak.
Vitamin sözcüğünü
dilimizden hiç düşürmeyiz. Her yaşta vücudun vitamine ihtiyacı
vardır. Vitaminler ise en iyi beslenme yolu ile alınabilir. Bunun
yanında eczanelerden aldığımız vitaminlerin de hayatımızdaki
yeri büyük. Alman hastanesi Biyokimya uzmanı Dr. Süreyya Şahinoğlu
vitaminleri, hayatımızı devam ettirmek için gerekli olan küçük
miktardaki maddeler olarak tanımlıyor. Şahinoğlu, “Vitaminler,
hayvansal ve bitkisel kaynaklı besinlerde bulunan organik bileşiklerdir.
Yaşamın idamesinde gerekli olan vitaminlere günlük gereksinim çok
az miktardadır. Bazı vitaminlerin eksikliklerinde çeşitli hastalık
semptomları ortaya çıkar. Birçok insan vitaminlerin gıdanın
yerini alabileceğini düşünür ama bu doğru değildir.” diyor.
Dr. Şahinoğlu’nun da belirttiği gibi vücut vitamin üretemez
ve dışarıdan alınabilmesi için mutlaka meyve ve sebze tüketmek
gerekir. Bunun için günlük olarak içinde yeterli vitamin barındıran
besinlerin düzenli olarak alınması gerekiyor. Vücudun bir günlük
vitamin ihtiyacını, dört porsiyon sebze ve meyve veya dört
porsiyon hububat, yada iki porsiyon süt ve süt ürünleri alarak
sağlayabileceğiniz gibi iki porsiyon et ve yumurta gibi protein içerikli
yiyecekler günlük vitamin ihtiyacını karşılayabiliyor.
Yiyeceklerin içinde bulunan
vitaminlerin içeriğinde değişiklikler görülebiliyor. İklim,
toprak, ürünün ham ya da olgun oluşu, ürün toplama yöntemleri,
taşıma ve depolama gibi çok sayıda faktör meyve ve sebzelerde
vitamin kaybına yol açabiliyor.
Yaş ile vücut için
gerekli vitamin miktarı arasında da bağlantı bulunuyor. Özellikle
çocukların tüm vitaminleri eksiksiz alması gerekiyor. Otuzlu yaşlardan
sonra ise özellikle kadınların kaybettiği kalsiyumu kazanması
gerekiyor. Menopoz dönemleri ile birlikte artan kalsiyum kaybı,
osteoporoz (kemik erimesi) hastalığına yol açıyor. Bu nedenle
bu dönemlerdeki kadınların D vitamini alması gerekiyor. Bunun için
süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi büyük önem taşıyor.
Erkeklerin günlük demir ihtiyacı 10 mg, kadınların ise 15 mg.
Bunun sebebi ise kadınların adet, gebelik ve emzirme dönemlerinde
demire daha fazla ihtiyaç duyması ve demiri depolama
kapasitelerinin erkeklere oranla daha düşük olması.
Yapılan araştırmalar her
vitaminin insan vücudu üzerine farklı etkileri olduğunu gösteriyor.
A vitamini göz ve cilt sağlığında; B vitamini sağlıklı büyüme
ve sinir sisteminin gelişmesinde; C vitamini kemiklerin ve dişlerin
gelişiminde; E vitamini ise sağlıklı adale gelişimi ve kan dolaşımı
sistemi üzerinde etkili oluyor. Yüksek dozlarda kullanılan
vitaminler osteoporoz, kalp hastalığı, kanser gibi pekçok hastalığın
seyrinin yavaşlamasında etkili oluyor.
Her derde deva gibi görülen
C vitamini insan hayatının bir numaralı koruyucusu. Yapılan araştırmalar
C vitamininin, vücudun direncini arttırıp insanı kanser, körlük
ve romatizmadan koruduğunu, kemikleri kuvvetlendirdiğini ortaya çıkardı.
Yorgunluk hissinin kaynağı, genellikle bu vitaminin eksikliği
olarak görülüyor.
C vitamini gençlik iksiri görevini
de üstleniyor. Deri, kemik, kıkırdak, ve dişleri koruyan
‘kollajen’ adlı maddenin oluşumunu sağlıyor. Organların genç
kalmasına yardımcı olarak daha sağlıklı ve dinç olmada etkili
oluyor. Ayrıca kemik erimesini de önlüyor. Kalp ve kan dolaşımı
hastalıklarından korunmak için de bol miktarda C vitamini tüketmek
gerekiyor.
Vücut için vitaminler
kadar önemli bir grup madde daha var ki, onlar da mineraller. Dr. Süreyya
Şahinoğlu, “Mineraller olmadan vitaminler görev yapamaz.
Mineraller kemik, diş, yumuşak doku, kas, kan, sinir hücrelerinin
yapısında bulunurlar. Hormon üretimi, sinirlerden mesaj iletimi
gibi bir çok biyolojik reaksiyonda, reaksiyonu hızlandırıcı rol
oynarlar. Kalsiyum, iyot, demir, magnezyum, fosfor, potasyum,
selenyum, sodyum, çinko en önemlileridir.” diyor.
|
Vitamin
adı
|
Erkeklerde
günlük önerilen doz
|
Kadınlarda
günlük önerilen doz
|
Kaynakları
|
Sağladığı
yararlar
|
Eksikliğindeki
bulgular.
|
|
Vitamin A
|
1000 mikrogram RE*
|
800 mikrogram RE
|
Karaciğer,patates, havuç,
ıspanak, mango, süt, yumurta sarısı, mozzarella peyniri,
kayısı
|
Sağlıklı hücre ve doku
gelişimi göz sağlığı, enfeksiyonla savaş, diş ve kemik
gelişimi
|
Gece körlüğü,
enfeksiyonlara yatkınlık, kuru der ve tat alma duyusunda
azalma, yorgunluk, gözyaşı kuruluğu, diş ve dişeti
bozuklukları, büyüme geriliği
|
|
Vitamin C
|
50-60 mg
|
50-60 mg
|
Portakal,greyfurt,çilek,
kivi, brokkoli, biber
|
Sindirim sisteminde demir
emiliminin hızlanması, sağlıklı diş ve diş etleri,
kemikler ve kasların dayanımı, yara iyileşmesi,
enfeksiyonlar ile savaş, vücut hücrelerini koruyan kuvvetli
antioksidan etkisi
|
Sağlıksız diş ve dişetleri,eklem
rahatsızlıkları, yara ve kırıkların yavaş iyileşmesi,
iştah kaybı, kaslarda güçsüzlük, cilt kanamaları,
anemi, sindirim bozuklukları.
|
|
Vitamin D
|
5-10 mikrogram
|
5-10 mikrogram
|
Süt,yumurta, margarin, somon
balığı, yulaf ezmesi
|
Kalsiyum ve fosforun sindirim
sisteminden emilimini sağlar. Böbreklerden kalsiyum kaybını
önler, sağlıklı sinir sistemi ve normal kalp fonksiyonlarının
devamlılığında rol alır.
|
Kemik bozukluğu, diş
bozuklukları, kemiklerin sertliğini yitirmesi, kas zayıflığı,
yetersiz kalsiyum emilimi, böbreklerde fosfor retansiyonu.,
|
|
Vitamin E
|
10 mg
|
8 mg
|
Ayçiçeği,buğday, fıstık
ezmesi,ton balığı, zeytinyağı, ıstakoz, badem
|
Kırmızı kan hücreleri de
dahil olmak üzere tüm vücut hücrelerini koruyan kuvvetli
antioksidan etkisi, doymamış yağ asitlerini oksijenin hasar
verici etkisine karşı koruma
|
Kırmızı kan hücresi yıkımı,
üreme sistemi bozukluğu, cinsel güç kaybı, kaslarda yağ
depolanması, kalp ve diğer kaslarda bozulma,cilt kuruluğu.
|
|
Vitamin B1
|
1.2-1.5 mg
|
1-1.1 mg
|
Bira mayası, sakatat, tahıl,
balık, fındık, kuru fasulye, ıspanak, karnabahar, avokado,
yulaf ezmesi
|
Vücudun enerji üretimi için
gerekli metabolik döngüde anahtar rolü, Karbonhidrat
sindirimine yardımcılık ,sinir sistemi, kas ve kalbin
normal fonksiyonu için gereklilik, iştahı düzenleme,büyüme
ve kas dokusunu arttırma.
|
İştah kaybı, yorgunluk,
felç, sinir sistemi duyarlılığı, kilo kaybı, ağrı,
depresyon, sersemlik hali, kabızlık, sindirim sistemi
problemleri.
|
|
Vitamin B6
|
1.4-2 mg
|
1.4-1.6 mg
|
Muz, somon balığı, tavuk,
hindi, patates, sığır eti, kavun ıspanak
|
Aminoasit yapım ve yıkımı,
hemoglobin üretimi, enfeksiyonlarla savaş, yağ ve
karbonhidrat mekanizması, antikorların oluşumu, vücuttaki
sıvı fazlasının uzaklaştırılması, sağlıklı cilt
devamlılığı rolü.
|
Sinirlilik,cilt hastalıkları,
Kas zayıflığı, anemi, ağız içi hastalıkları, kol ve
bacaklarda kramplar, saç dökülmesi, yavaş öğrenme,vücutta
su tutulması.
|
|
Vitamin B12
|
2 mikrogram
|
2 mikrogram
|
Yulaf ezmesi, sığır eti,
ton balığı, tavuk, hindi, süt, yoğurt, mozzarella
peyniri, balık
|
Folik asit ile birlikte kırmızı
kan hücresi yapımı ve aneminin önlenmesi, sinirlerin
normal gelişimi, sağlıklı sinir sistemi devamlılığı,
kalsiyum emilimi yoluyla çocukların büyümesinin hızlandırılması
|
Anemi, iştahsızlık, çocuklarda
büyüme gecikmesi, yorgunluk, sinirlilik, depresyon.
|
|
Folik Asit
|
150-20 mikrogram
|
150-180 mikrogram
|
Yulaf ezmesi, ıspanak,
mercimek, kuşkonmaz, portakal, nohut, barbunya, ekmek, pirinç,makarna
|
Sağlıklı kırmızı kan hücresi
yapımı, sağlıklı hücre yapımı(özellikle gebelik süresince
ve sindirim sisteminde) rol oynar.
|
Sindirim sistemi hastalıkları,
anemi, vitamin B12 eksikliği.
|
* Günlük dozlar, Dünya Sağlık
Örgütü tarafından sağlıklı kişiler için önerilmiştir.
|